Yakıt karması ön değerlendirmesi
Bu sayfada
Hangi yakıt seçeneklerinin ayrıntılı tesis çalışmasına taşınacağını ve önce hangi tedarik veya işletme sınırlarının doğrulanacağını belirlemeye yardımcı olur.
Uzman inceleme kapısı
Yakıt hazırlama ve fırın işletme, atık yakıt izinleri, emisyon ölçümü
Yakıt karması aracı panelde çalışır.
Yakıt, ETS ve CBAM giderini birlikte azaltan karmayı seçin; 2053’e kadar ödemeleri ve ısı azaltımını karşılaştırın. Araç ücretsiz hesabınızın çalışma alanında açılır: girişlerinizi saklar, kaydettiğiniz çalışmayı sonra kaldığınız yerden sürdürürsünüz. Bu sayfa aracın ne yaptığını, neyi yapmadığını ve dayandığı kaynakları anlatır.
Kısa cevap§
Mevcut yakıt karmanızla 2026–2035 için önerilen karışımların yıllık maliyetini, fosil CO₂ etkisini ve MB/ön yakma dağılımını karşılaştırın. Tesis üretimini, kullanabileceğiniz yakıtların fiyat, tedarik, alt ısıl değer ve yanma verimini girin; mevcut ısı paylarınız toplam %100 olduğunda maliyet ve emisyon farkı gösterilir. Başlangıç değerleri temsilidir.
Bu sayfa hangi kararı bitirir?§
Hangi yakıt seçeneklerinin ayrıntılı tesis çalışmasına taşınacağını ve önce hangi tedarik veya işletme sınırlarının doğrulanacağını belirlemeye yardımcı olur.
Yedi adımlı sistemdeki yeri§
Ana yeri Seçenekleri değerlendir adımıdır. Emisyon karşılaştırması Ölç, karbon bedeli Maruziyeti belirle, besleme ve tedarik koşulları Uygula adımına bağlanır.
Girdi → yöntem → çıktı§
Girdi: Yıllık klinker üretimi, klinker başına faydalı ısı ihtiyacı, kullanılabilir yakıtlar; yakıt başına 2026–2035 için yıl yıl fiyat ve tedarik tavanı (satırdaki değer seçili yıl ve sonraki yıllara yazılır, "Yıl yıl" şeridinde her yıl ayrı girilir), alt ısıl değer ve yanma verimi; tesis için yıl yıl AB ihracat payı, toplam alternatif yakıt payı tavanı (temsili yükselen patika) ile TR ETS ve CBAM fiyatı. Yöntem: Yakıtlar uygun ön yakma ve ana brülör hatlarına ayrı ayrı dağıtılır. Yanma verimi enerji dengesine katılır; tedarik iki hattın toplamına uygulanır. İkame ve besleme sınırları brüt enerji payıyla, nem her hattın yakıt kütlesiyle, klor ve kükürt toplam yakıt kütlesiyle değerlendirilir. Tehlikeli atık ısı payı ve tonaj kotası ayrıdır. Amaç her yılın yakıt ve senaryo karbon bedelini ayrı ayrı en aza indirmektir. Çıktı: On yıllık maliyet ve emisyon tablosu; her yıl için MB ve HD yakıt tonajı, brüt enerji, hat içi enerji payı ve tesis toplamındaki enerji payı. Ayrıca yıl yıl bedel (M€ ve €/t klinker), alternatif yakıt ısı payı ve seçili yılın sınırına ulaşan koşulları gösterilir.
Yöntem ve ekran davranışı§
Tesis bilgileri ile yakıt seçimi ilk ekranda açıktır. Alt ısıl değer ve yanma verimi fiyat ve tedarikle aynı satırdadır. Fiyat ve tedarik seçili yıl için görünür; satırdaki değişiklik o yıl ve sonraki yıllara uygulanır, "Yıl yıl" düğmesi satırın altında on yıllık giriş şeridini açar. Başlangıç değerleri yerine müşteri kendi yakıt verilerini girebilir. Hesap varsayımları altında karbon fiyatı, yıl yıl AB ihracat payı, yıl yıl toplam alternatif yakıt tavanı, besleme sınırları ve isteğe bağlı kalite sınırları bulunur. Boş kalite alanı o sınırın uygulanmadığı anlamına gelir; sıfır ayrı bir sınırdır. Nem, klor, kükürt, emisyon faktörü, besleme izinleri ve biyojenik indirim seçimi doğrudan erişilebilen ayrı bir analiz bölümünde açılır.
10 yıllık yakıt planını hesapla düğmesi 2026–2035 döneminin tüm sonuçlarını açar. Yıl seçimi yalnız ayrıntıda gösterilecek yılı değiştirir; hesap dönemini kısaltmaz. Araç mevcut karmayla kıyas yapmaz; her yıl için önerilen karmayı, bedelini ve fosil CO₂'sini verir, tasarruf iddiası üretmez.
On yıllık yakıt planı ana sonuçtur; karbon fiyatı, AB ihracat payı ve alternatif yakıt tavanı her yıl için tabloda düzenlenebilir. Yıla basıldığında Besleme planı o yılın MB ve HD dağılımını gösterir. Tüm 10 yılın besleme tabloları tek düğmeyle birlikte açılabilir. Üretim, alt ısıl değer, verim ve işletme sınırları yıllar arasında ortaktır; fiyat ve tedarik yakıt satırlarında yıl yıl girilir; yatırım ve stok zamanlaması çözülmez. Hesabın ayrıntıları seçili yılın yakıt ve karbon bedeli ayrımını açar.
Besleme tablosunda her satır hat, yakıt, t/yıl, GJ/yıl, hat enerjisindeki yüzde ve tesis enerjisindeki yüzde içerir. MB ve HD için ara toplamlar, tesis için genel toplam vardır. Hat payının paydası o hattın brüt enerjisi; tesis payının paydası MB + HD brüt enerjisidir. Örneğin MB enerjisi tesisin %40’ıysa, MB içinde %50 payı olan bir yakıt tesis toplamında %20 pay taşır. Besleme olmayan hatta hat içi yüzde “—” olarak gösterilir.
Fiziksel fosil CO₂ ile karbon bedeline giren emisyon ayrı tutulur. Biyojenik pay fiziksel fosil emisyon hesabından çıkarılır; bedelden indirim başlangıçta kapalıdır ve yalnız ilgili senaryo seçeneğiyle uygulanır. Bu seçim uygunluk kanıtı değildir. Karbon senaryosu ücretsiz tahsisat içermez; ihracat payına yalnız pozitif CBAM–TR ETS farkı eklenir. Çıktı, resmi yükümlülük hesabı yerine geçmez.
TEMSİLİ örnek§
Başlangıçta 1 Mt/yıl klinker, 3,4 GJ/t faydalı ısı ihtiyacı, bütün yıllarda %30 AB ihracat payı, %30'dan %75'e beşer puan yükselen alternatif yakıt tavanı ve yıllar boyunca sabit temsili yakıt fiyatları bulunur. Temsili patikada karma her yıl tavana oturur; 2035'te tavan %75 iken alternatif payı %70'te kalır, çünkü bağlayıcı sınır artık alternatif yakıt tedarikidir. Sonuç kullanılan fiyat, analiz ve sınırlara göre değişir; belirli bir tasarruf oranı vaat edilmez.
Karar çizimi§
- 01Tesis ve yıl yıl girdiler
- 02Yakıtlar ve işletme sınırları
- 03On yıllık yakıt ve MB/HD planı
- 04Yıllık bedel ve fosil CO₂
- 05Ayrıntılı tesis çalışması
Tesis ve yıl yıl girdiler (fiyat, tedarik, ihracat payı, tavan) → kullanılabilir yakıtlar ve besleme sınırları → on yıllık yakıt ve besleme planı → yıllık bedel ve fosil CO₂ → tesis çalışması. On yıllık özet açık gelir; besleme ayrıntısı seçili yıl veya bütün yıllar olarak görüntülenir.
Ne değildir? Sık hatalar§
- Veriler genel ve temsilidir; tesisin lot analizi ve kabul koşulları yerine geçmez.
- Varsayılan yanma verimleri fosil yakıtlarda %100, diğerlerinde %90 kabul edilen düzenlenebilir örnek değerlerdir.
- Yakıt külünün farin kimyasına etkisi, kil kalsinatörü, ekipman yatırımı, stok ve sözleşme zamanlaması bu ön değerlendirmede birlikte çözülmez.
- Kül veya emisyon sonucu diğer araçlara otomatik aktarılmaz. Birleşik yakıt–farin–yatırım modeli tesis çalışmasında ele alınır.
- Sınırına ulaşan bir koşul, gevşetildiğinde mutlaka tasarruf sağlayacak demek değildir.
Beş maddelik karar kontrolü§
- Üretim ve faydalı ısı ihtiyacının birimleri doğrulandı.
- Yakıt fiyatları, yıllık tedarik miktarları ve lot analizleri güncellendi.
- Mevcut brüt ısı payları toplam %100 olarak girildi.
- Besleme, kalite ve tehlikeli atık sınırları tesis koşullarıyla karşılaştırıldı.
- Ayrıntılı kimya ve yatırım incelemesine taşınacak seçenekler belirlendi.
Birincil kaynaklar§
- IPCC 2006 Guidelines, Cilt 2 Enerji, Bölüm 2: yakıt başına varsayılan CO₂ emisyon faktörleri (yeni sekmede açılır) — erişim 07.09.2026.
- AB Komisyonu — Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit BREF (2013) (yeni sekmede açılır) — erişim 07.09.2026.
- ECRA — Technology Papers 2022, TP 14–15 (yeni sekmede açılır) — erişim 07.09.2026.
- WBCSD CSI / GCCA — Guidelines for Co-Processing Fuels and Raw Materials in Cement Manufacturing (2014); Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik (RG 06.10.2010, 27721).