Finans ve yatırımKarar makalesi

Yatırım komitesi karar notu ne içermeli?

Tek sayfa, projenin bütün çalışmasını küçültmez; karar için gerekli kanıtı ve ayrıntılı dosyaya bağlantıyı düzenler.

Durum YayındaGüncelleme 28 Ağustos 2026Okuma 4 dakika
Bu sayfada
  1. Bu sayfa hangi kararı bitirir?
  2. Tek sayfanın yedi bölgesi
  3. TEMSİLİ örnek
  4. Karar çizimi
  5. Ne değildir? Sık hatalar
  6. Beş karar kontrolü
  7. Birincil kaynaklar
Bu rehber size ne kazandırır?

Karar, projenin reddedilmesi, bekletilmesi, koşullu geliştirme bütçesi alması veya uygulama yatırımına geçmesi için gereken yetki ve koşulları kayıt altına almaktır.

Kısa cevap — Tek sayfa, projenin bütün çalışmasını küçültmez; karar için gerekli kanıtı ve ayrıntılı dosyaya bağlantıyı düzenler. Üstte açık talep ve önerilen karar; altında aynı üretim bazındaki emisyon farkı, teknik tasarım ve bağımlılıklar, yıllı nakit akışı ile NPV/IRR/geri ödeme, senaryo ve belirsizlik, izin/çevresel-sosyal risk, finansman ve M&V bulunur. Sonuç “onayla/reddet” kadar “şu koşullarla bir sonraki kapıya geç” olabilir. Tek puan, olumlu NPV veya düşük TL/tCO₂e diğer kanıtların yerine geçmez.

Bu sayfa hangi kararı bitirir?§

Karar, projenin reddedilmesi, bekletilmesi, koşullu geliştirme bütçesi alması veya uygulama yatırımına geçmesi için gereken yetki ve koşulları kayıt altına almaktır.

Yedi adımda yeri: Ölç → Maruziyeti belirle → Hedef koy → Seçenekleri değerlendir → Finanse et → Uygula → Kanıtla ve güncelle.

Girdi → yöntem → çıktı: Onaylı proje kartı, model, risk ve kanıt dizini → tutarlılık, senaryo, kapı ve yetki kontrolü → tek sayfa karar özeti, koşullar, sahipler, son tarihler ve ayrıntılı ek bağlantıları.

Tek sayfanın yedi bölgesi§

  1. Karar talebi: tutar, kapsam, tesis, karar kapısı ve açık öneri.
  2. Fiziksel sonuç: baz/proje üretim, enerji, Scope/kategori ve yıllık brüt azaltım.
  3. Teknik: olgunluk, performans garantisi, tedarik, duruş, izin ve altyapı.
  4. Finans: CAPEX/OPEX, NPV, IRR, basit/iskontolu geri ödeme, MAC ve finansman.
  5. Senaryo/risk: fiyat, kur, karbon, üretim ve gecikme duyarlılığı; aşağı yönlü durum.
  6. Sınıflama/yan etki: taksonomi iddiası varsa dört kapı; su, kirlilik, doğa, çalışan ve topluluk etkileri.
  7. Uygulama/kanıt: karar koşulu, sahip, tarih, M&V, güvence ve yıllık gözden geçirme.

Her sayı veri sahibine ve model sürümüne bağlanır. Komite oranı seçmezse model ekibi “piyasa standardı” diye bir eşik uydurmaz; yetkili sermaye maliyeti/riske göre onaylanan oran ve gerekçe kaydedilir. Birbirini dışlayan projelerde IRR sırası yerine artımsal NPV, ölçek ve portföy kısıtları incelenir.

TEMSİLİ örnek§

Proje CAPEX'i 12,0 milyon TL; altı yıl boyunca yıllık net nakit faydası 3,2 milyon TL; aynı üretimde brüt azaltım 1.200 tCO₂e/yıl olsun.

AF_6,%8 = [1 − (1,08)^−6]/0,08 = 4,6229
NPV = −12 + 3,2×4,6229 = +2,79 milyon TL

Bu tek işaret değişimli nakit dizisinin IRR'si yaklaşık %15,3; basit geri ödeme 12/3,2 = 3,75 yıl; %8 iskontolu kümülatif nakit ilk kez 5. yıl içinde pozitife geçer. Merkez NPV karbon faydısını içermez. 500 TL/tCO₂e yüksek stres fiyatının tamamı ödemeye konu tona yansırsa ek bugünkü değer:

1.200 × 500 × 4,6229 = 2,77 milyon TL

Önerilen karar: “Tedarikçi performans garantisi ve baz sayaç doğrulaması kapanınca koşullu uygulama onayı.” Böylece olumlu NPV, açık teknik koşulu görünmez kılmaz.

Hesap künyesi: 2026 reel TL, vergi öncesi; iskonto %8 reel, yetkili proje değerlendirme oranı ve evrensel eşik değil; ömür 6 yıl; üretim bazı 100.000 ton ürün/yıl; karbon sınırı brüt Scope 1+2 proje farkı; fiyat senaryosu merkez 0, yüksek 500 TL/tCO₂e; yalnız ödemeye konu ton; belirsizlik CAPEX ±%15, net fayda ±%20, azaltım ±%12; son inceleme 28.08.2026.

Karar çizimi§

Karar grafiğiAna görsel

    Bileşen: KomiteTekSayfa. En iyi tür: merkezde karar, çevresinde beş kanıt bölgesi olan yoğun ama tek bakışlık karar levhası; bağlantıları kart duvarına çevirmeden önceliklendirir.

    Kesin veri şeması/etiketler: decision_id, gate, requested_capex_tl2026, recommendation, baseline_output, abatement_tco2e, npv_tl2026, irr, simple_payback, discounted_payback, downside_npv, technical_readiness, dependency, permit_status, condition, owner, due_date, evidence_uri, model_version. Merkez etiketi “karar + tutar”; bölgeler “fiziksel / teknik / finans / risk / uygulama”. Caption: “Tek sayfa sonucu değil, kararın kanıt ve koşullarını sıkıştırır.” Alt metin öneriyi, ana sayıları ve iki koşulu okur. Mobilde önem sıralı bölüm; baskıda tek A4 ve siyah-beyaz simgeler; azaltılmış harekette yoktur. Tablo alternatifi alan–bulgu–kanıt–koşul verir.

    Ne değildir? Sık hatalar§

    Karar notu fizibilite raporu, sözleşme, doğrulama veya tek puanlı sıralama değildir. Yalnız NPV göstermek; IRR'yi evrensel eşikle kıyaslamak; geri ödemenin “iskontolu” olduğunu yanlış yazmak; aşağı yönlü senaryoyu saklamak; teknik/izin koşullarını eklerde görünmez bırakmak ve beklenen azaltımı gerçekleşmiş saymak hatadır.

    Beş karar kontrolü§

    • Talep, karar kapısı, yetki ve öneri ilk bakışta açık mı?
    • Fiziksel baz/proje ile finansal model aynı üretim ve sürümde mi?
    • NPV, IRR, iki geri ödeme ve aşağı yönlü senaryo doğru adla mı?
    • Teknik, izin, E&S, taksonomi ve bağımlılık koşulları görünür mü?
    • Her koşulun sahibi, tarihi, kanıtı ve M&V kapısı atanmış mı?

    Birincil kaynaklar§

    Erişim: 28.08.2026.

    Konuyu sürdürün

    Dekarbonizasyon yönetişimi: kararı kim alır, kanıtı kim üretir?

    Dekarbonizasyon yönetişimi, bir komite adı veya organizasyon şeması değil; hedef, sermaye, uygulama, veri ve açıklama kararlarının kimde olduğunu gösteren işletim sistemidir.

    5 dakika
    Bölümdeki bütün içerikler