Sektörel patikalar ve FLAG: genel yöntem ne zaman yetmez?
Bu sayfada
Kuruluşun hangi faaliyetinde çapraz sektör, hangi faaliyette sektörel, hangi emisyonlarda FLAG yöntemi kullanacağını; hedeflerin hangi sınır ve araçlarla ayrı kurulacağını belirler.
Kısa cevap§
SBTi hedefinde önce kuruluşun faaliyetleri güncel sektör kaynaklarıyla eşleştirilir. Uygulanabilir nihai sektör yolu varsa onun sınır, metrik ve hedef yılı kuralları kullanılır; yoksa uygun çapraz sektör yöntemi kullanılabilir. Forest, Land and Agriculture (FLAG) ayrı bir katmandır: belirlenmiş arazi yoğun sektörlerde veya FLAG emisyonu toplam Scope 1–2–3’ün en az %20si olduğunda ayrı FLAG hedefi gerekir. Güncel normatif belge FLAG Guidance V1.2’dir (19.03.2026). FLAG emisyon/giderimleri enerji ve sanayi hedefiyle mahsuplaştırılmaz; ormansızlaşmasızlık taahhüdü, arazi emisyonu ve giderim muhasebesi ayrıca yönetilir.
Bu sayfa hangi kararı bitirir?§
Kuruluşun hangi faaliyetinde çapraz sektör, hangi faaliyette sektörel, hangi emisyonlarda FLAG yöntemi kullanacağını; hedeflerin hangi sınır ve araçlarla ayrı kurulacağını belirler.
Yedi adımlı sistemdeki yeri§
Ölç → Maruziyeti belirle → Hedef koy → Seçenekleri değerlendir → Finanse et → Uygula → Kanıtla ve güncelle. Sektör/FLAG ayrımı hedef yöntemini belirler; veri taraması ölçümde, emtia ve tedarik müdahaleleri uygulamada sürer.
Girdi → yöntem → çıktı§
| Girdi | Yöntem | Çıktı |
|---|---|---|
| Faaliyet ve gelir kırılımı; fiziksel üretim; Scope 1–2–3; FLAG emisyon ve giderimleri; emtia/tedarik haritası | Sektör kaynağı uygunluk taraması; FLAG sektör ve %20 testi; yol/sınır/araç eşleştirmesi | Ayrı enerji-sanayi ve FLAG hedefleri; sektör metriği; ormansızlaşmasızlık ve veri planı |
Üç yolun ayrımı§
Çapraz sektör yöntemi, uygun özel yol bulunmayan faaliyetlerde mutlak daralma için genel başlangıçtır. Bu, sektörün teknik gerçekliğini önemsiz kılmaz; yalnız hedef modelinin genel olduğunu gösterir. Sektörel patika, çimento, çelik, binalar, havacılık, denizcilik veya güç gibi faaliyetlerde fiziksel yoğunluk, üretim rotası, kullanım sınırı ve daha erken son yıl gerektirebilir. SBTi Sector Resources Summary güncel uygunluk kaynağıdır. Taslak güç standardı veya geliştirilmekte olan başka metinler, nihai mevcut rehberin yerine konmaz.
FLAG, tarım, ormancılık ve arazi kullanımına bağlı CO₂, CH₄ ve N₂O akışları ile uygun biyojenik giderimleri ayırır. Orman ve kâğıt ürünleri; gıda üretimi; gıda/içecek işleme; gıda perakendesi ve tütün gibi belirlenmiş sektörler ile başka sektörde olup FLAG payı toplam Scope 1+2+3’ün en az %20si olan şirketler ayrı FLAG hedefi kurar. Belirlenmiş sektörde FLAG payı %5in altındaysa V1.2’deki sınırlı istisna ve KOBİ yolu ayrıca test edilir; başlık adına bakarak otomatik karar verilmez.
FLAG yakın dönem hedefi, FLAG Scope 1’in en az %95ini ve FLAG Scope 3’ün en az %67sini kapsar; genel Scope 3 %67 hesabından ayrıdır. Hedef dönemi 5–10 yıldır. Uzun dönem FLAG azaltımı en az %72 ve en geç 2050’dir. Şirket ayrıca enerji/sanayi emisyonları için ayrı bilim temelli hedef belirler. FLAG giderimi, enerji/sanayi hedef açığını kapatmaz.
V1.2, birincil emtialar için ormansızlaşmasızlık taahhüdünü zorunlu kılar. Yeni/güncellenmiş hedefte taahhüt başvurudan iki yıl içinde ve en geç 31.12.2030; eski 2025 taahhüdünü güncelleyenlerde en geç 31.12.2028 olacak biçimde yönetilir. Cut-off için 2020 veya öncesi beklentisi korunur; mümkün değilse ilk FLAG başvurusundan en az üç yıl önce tarih ve gerekçe gerekir.
FLAG genel sektör mutlak yolu yanında 11 emtia yolu sunar. Bir emtia brüt FLAG emisyonunun en az %10unu oluşturuyorsa uygun emtia yolu kullanılabilir. Timber and wood fiber yolu 28.08.2026’da askıdadır; yenilenmiş yolun yayın tarihi ilan edilmemiştir. FLAG V2 revizyonu başlamıştır, fakat nihai yayın, yürürlük ve geçiş tarihi ilan edilmemiştir.
TEMSİLİ örnek§
Bir tekstil grubunda toplam emisyon 200 bin tCO₂e, pamuk ve doğal lif bağlantılı FLAG emisyonu 50 bin olsun: pay %25tir ve ayrı FLAG hedefi gerekir. FLAG Scope 1 4 bin ise en az 3,8 bin; FLAG Scope 3 46 bin ise en az 30,82 bin tCO₂e hedef sınırına girer. Boyahane yakıtı ve elektrik enerji/sanayi hedefinde kalır; toprak giderimi bu açığı mahsup etmez. Rakamlar TEMSİLİdir.
Karar çizimi§
En uygun görselleştirme: Karar ağacı; özel sektör yolunu ve bağımsız FLAG testini iki ayrı kapı olarak gösterir.
Kesin veri/etiket: FLAG zorunluluk kapısı belirlenmiş sektör veya ≥%20; güncel belge V1.2 · 19.03.2026; nicel örnek yoktur.
Başlık altı: Sektör yöntemi seçimi ile FLAG testi paraleldir; biri diğerini ortadan kaldırmaz.
Alt metin: Kuruluş önce nihai sektör yolu olup olmadığını kontrol eder; ayrıca FLAG sektöründe olup olmadığını veya FLAG payının yüzde 20 eşiğine ulaşıp ulaşmadığını test eder.
Uyarlama: Mobilde iki bağımsız karar sorusu; yazdırmada evet/hayır etiketleri; hareket yok; reduced-motion aynı. Eşdeğer tablo:
| Kapı | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Nihai sektör yolu var mı? | Sektörel yöntem | Çapraz sektör yöntemi |
FLAG sektörü veya pay ≥%20 mi? | Ayrı FLAG V1.2 hedefi | FLAG akışını uygun ana hedefte hesaba kat |
Ne değildir? Sık hatalar§
Sektörel patika sektör raporu veya teknoloji reçetesi; FLAG da bütün Scope 3’ün adı değildir. Taslağı nihai standart saymak; yalnız şirket sektör koduna bakmak; %20 hesabında giderimi düşmek; FLAG ve enerji/sanayi emisyonlarını tek hedefte netlemek; FLAG giderimini fosil azaltım yerine kullanmak; askıdaki timber yoluna kesin tarih uydurmak ve ormansızlaşmasızlık taahhüdünü hedeften ayırmak temel hatalardır.
Beş maddelik karar kontrolü§
- Bütün faaliyetler güncel SBTi sektör özetiyle eşleştirildi mi?
- Nihai, taslak, askıda ve geliştirmedeki yöntemler ayrıldı mı?
- FLAG sektör/
%20ve varsa%5istisna testi yapıldı mı? - Enerji-sanayi ile FLAG hedefleri, kapsam ve giderimler ayrı mı?
- Ormansızlaşmasızlık, emtia yolu, veri ve yenileme tarihleri kaydedildi mi?
Birincil resmî kaynaklar§
- SBTi FLAG Guidance V1.2 (yeni sekmede açılır) — 19.03.2026 güncel normatif rehber; erişim: 28.08.2026.
- SBTi FLAG resmî sektör sayfası (yeni sekmede açılır) — kriterler, statü ve askı notları; erişim: 28.08.2026.
- SBTi Sector Resources Summary (yeni sekmede açılır) — nihai ve geliştirilen sektör yolları; erişim: 28.08.2026.
- SBTi Standards and Guidance (yeni sekmede açılır) — sektör uygunluk dizini; erişim: 28.08.2026.