SBTi net sıfır hedefi: yakın dönem, uzun dönem ve nötrleme

Kısa cevap§

28 Ağustos 2026’da V1.3.1 rotasında SBTi net sıfır hedefi; yakın dönem ve uzun dönem bilim temelli azaltım hedeflerini birlikte gerektirir. Uzun dönem hedefi Scope 1–2’nin en az %95ini, Scope 3’ün en az %90ını kapsar; genel hedef yılı en geç 2050’dir, bazı sektör yolları daha erkendir. Şirket emisyonunu uygun 1,5°C yolundaki sıfır veya kalıntı düzeyine indirir; hedef yılında ve sonrasında kalan bütün azaltılmamış emisyonları atmosferik karbon giderimi ve kalıcı depolamayla nötrler. Bugün kredi almak, uzun dönem azaltımın veya net sıfıra ulaşmanın yerine geçmez.

Bu sayfa hangi kararı bitirir?§

Kuruluşun V1.3.1’e göre net sıfır hedef sınırını, yakın/uzun dönem hedeflerini, kalıntı emisyon seviyesini, nötrleme sorumluluğunu ve kamuya açık hedef dilini belirler.

Yedi adımlı sistemdeki yeri§

Ölç → Maruziyeti belirle → Hedef koy → Seçenekleri değerlendir → Finanse et → Uygula → Kanıtla ve güncelle. Uzun dönem hedef yönü, yakın dönem hedef ilk dönüşüm döngüsünü; nötrleme yalnız hedef yılındaki kalıntı aşamasını tanımlar.

Girdi → yöntem → çıktı§

Dört parçalı net sıfır mimarisi§

Birinci parça yakın dönem hedeftir. V1.3.1, kuruluşun hızlı ve derin azaltımı ertelememesi için güncel Corporate Near-Term Criteria’ya uygun hedef ister. Bu hedef genel olarak başvurudan 5–10 yıllık ufku kapsar ve Scope 1–2 ile önemli Scope 3 kaynaklarını yönetir. Uzun dönem hedefin varlığı, ilk on yıldaki proje ve bütçe sorumluluğunu kaldırmaz.

İkinci parça uzun dönem hedeftir. Hedef yılı genel olarak 2050’den geç olamaz; güç veya denizcilik gibi uygun sektör yollarında daha erken son yıl gerekebilir. Scope 1–2 uzun dönem hedef sınırı en az %95, Scope 3 en az %90 kapsar. Çapraz sektör mutlak daralma yönteminde çoğu şirket emisyonunun en az %90ını azaltır; FLAG için uzun dönem asgari azalma farklıdır. “Her şirket tam yüzde 90” cümlesi, uygun sektör patikasını ve başlangıç yılını yok saydığı için kullanılmaz.

Üçüncü parça kalıntıdır. Kalıntı, yönetimin azaltmamayı seçtiği uygun projeler veya bütçe açığı değildir. Uygun 1,5°C yolunda bütün mümkün azaltımlar sonrasında kalan sınırlı seviyedir. Sınır dışında bırakılmış emisyonlar da nötrleme sorumluluğundan kaçmaz. Kalıntı miktarı hedef yılı yaklaşırken teknoloji, faaliyet ve veri değiştikçe yeniden hesaplanır; bugünden kesin ve değişmez yüzde diye sunulmaz.

Dördüncü parça nötrlemedir. V1.3.1 C28’e göre şirket, uzun dönem hedefini başardıktan sonra kalan azaltılmamış emisyonların etkisini atmosferden karbon alıp kalıcı depolayarak hedef yılında ve her sonraki yılda karşılar. Kredi yalnız uygun giderim sonucunu temsil ediyorsa ve bütünlük/itfa koşulları sağlanıyorsa bu amaçla değerlendirilebilir. Kaçınılan emisyon veya geçici depolama otomatik eşdeğer değildir. Değer zinciri ötesi azaltım (BVCM) bugün desteklenebilir, fakat yakın ve uzun dönem hedeflerden düşülmez.

V2.0 Haziran 2026’da nihai yayımlanmıştır, fakat hedef doğrulaması 1 Şubat 2027’de açılır. Bu sayfanın 2026 başvuru koşulları V1.3.1’dir; geçiş takvimi ayrı sayfada yönetilir.

TEMSİLİ örnek§

2025 baz emisyonu 100 bin tCO₂e olan bir şirket, 2030 yakın dönem tavanını 60 bin; 2050 uzun dönem tavanını uygun yöntem sonucu 10 bin seçsin. 2030’a kadar verimlilik, elektrik ve tedarikçi projeleri; 2030–2050’de proses/hammadde dönüşümü uygulanır. Şirket ancak brüt emisyon 10 bine indiğinde o yılın 10 bin tCO₂e kalıntısını uygun kalıcı giderimle nötrleyerek net sıfır durumuna ulaşır. Rakamlar TEMSİLİdir.

Karar çizimi§

Birinci ray

1. a, 2025-01-01, 2030-12-31
2. b, 2031-01-01, 2050-12-31

İkinci ray

1. milestone, c, 2050-12-31, 0d

TEMSİLİ · Yöntem ve sınırlar sayfa metninde açıklanır.

En uygun görselleştirme: İki zaman raylı Gantt; yakın dönem dönüşüm ile uzun dönem derin azaltım ve hedef yılındaki nötrlemeyi ayırır.

Kesin veri/etiket: TEMSİLİ baz 100, 2030 60, 2050 brüt kalıntı 10 bin tCO₂e; nötrleme yalnız kalıntı için.
Başlık altı: Yakın dönem ve uzun dönem brüt azaltım iki ayrı raydır; giderim hedef yılındaki kalıntıya bağlanır.
Alt metin: Temsili şirket 2025–2030’da emisyonu 100’den 60 bine, 2031–2050’de 10 bine indirir; yalnız 2050’de kalan 10 bin kalıcı giderimle nötrlenir.
Uyarlama: Mobilde iki dikey dönem ve son kilometre taşı; yazdırmada dönem adları/desen; hareket yok; reduced-motion aynı. Eşdeğer tablo:

Ne değildir? Sık hatalar§

Net sıfır, bugünkü krediyle “net” sayı üretmek, yalnız Scope 1–2 hedefi veya 2050 niyeti değildir. Yakın dönem hedefi atlamak; Scope 3’ü uzun dönemde %90 kapsamın altına bırakmak; proje/bütçe açığını kalıntı saymak; giderimi brüt azaltım çizgisinden düşmek; BVCM’yi hedef ilerlemesi yazmak; V2 koşullarını 2026 V1 başvurusuna karıştırmak temel hatalardır.

Beş maddelik karar kontrolü§

• Yakın ve uzun dönem hedefleri, kapsamları ve sürümleri birlikte mi?
• Uzun dönem Scope 1–2 %95 ve Scope 3 %90 kapsamı sağlanıyor mu?
• Uygun sektör/FLAG yolu ve hedef yılı kontrol edildi mi?
• Kalıntı teknik patikadan türedi; finansman açığıyla karışmadı mı?
• Hedef yılı ve sonrası nötrleme, kalıcılık, itfa ve çift sayım kontrolleri tanımlı mı?

Birincil resmî kaynaklar§

• SBTi Corporate Net-Zero Standard V1.3.1 (yeni sekmede açılır) — Nisan 2026 güncel V1 standardı; erişim: 28.08.2026.
• SBTi Corporate Net-Zero Standard Criteria V1.3.1 (yeni sekmede açılır) — kapsama, hedef ve nötrleme kriterleri; erişim: 28.08.2026.
• SBTi Corporate Net-Zero V1 resmî sayfası (yeni sekmede açılır) — V1 yapısı ve geçiş takvimi; erişim: 28.08.2026.