6. GRI 305'ten GRI 102/103'e geçiş: yayın tarihini yanlış okumayın

Kısa cevap§

GRI Standartları kuruluşun ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki en önemli etkilerini açıklamasına yarayan gönüllü etki raporlama sistemidir. 2025'te yayımlanan GRI 102: Climate Change ve GRI 103: Energy, 1 Ocak 2027 veya sonrasında yayımlanan rapor ve diğer materyaller için etkili olacaktır; erken uygulama teşvik edilir. Geçiş faaliyet yılına değil yayın tarihine bağlıdır. GRI 103, GRI 302 Energy'nin; GRI 102 ise GRI 305'in sera gazı açıklamaları 305-1–305-5'in yerini alır. GRI 305-6 ve 305-7, ozon tabakasını incelten maddeler ve diğer önemli hava emisyonları için kalır. Yeni GRI 102, eski “GRI 102: General Disclosures 2016” ile yalnız numara üzerinden karıştırılmamalıdır.

Künye, statü ve uzman incelemesi§

Önceki fark ve güncelleme tetikleyicisi: Yeni set, iklim azaltım/uyum, adil geçiş ve enerji etkilerini daha bütünleşik ele alır; GRI 302 ile 305-1–5 geçişe girer. 01.01.2027 yayın eşiği, GRI sektör standardı uyarlamaları veya resmi eşleme dosyaları güncellemeyi tetikler.

Bu sayfa hangi kararı bitirir?§

Raporun fiilî yayın tarihine göre eski veya yeni konu standartlarını seçin; ardından iklim ve enerji etkilerinin önemli konu olup olmadığını GRI 3 süreciyle belirleyin ve geçişte hangi açıklamaların ikame, hangilerinin devam ettiğini veri noktası düzeyinde eşleyin.

Yedi adımlı sistemdeki yeri§

1. Raporlama dönemini ve planlanan kamuya yayın tarihini ayrı kaydedin.
2. GRI 1, GRI 2 ve GRI 3 temelinde raporlama uygulamasını ve önemli konu sürecini kurun.
3. Faaliyet ve değer zincirindeki iklim/enerji etkilerini paydaş ve uzman girdisiyle belirleyin.
4. Yayın tarihine göre 302/305 veya 102/103 sürüm setini kilitleyin.
5. Politika, taahhüt, hedef, eylem, adil geçiş, enerji ve emisyon verisini açıklamalara eşleyin.
6. 305-6/305-7'nin devamını ve sektör standardı atıflarını ayrıca kontrol edin.
7. GRI içerik indeksi, eksiklik gerekçeleri ve dış güvence kapsamını açıkça yayımlayın.

Girdi → yöntem → çıktı§

Uygulama açıklaması§

GRI'nin sorusu “iklim şirket değerini etkiliyor mu?” ile sınırlı değildir; “şirket iklim ve insanlar üzerinde hangi önemli etkiyi yaratıyor veya katkıda bulunuyor?” sorusunu merkeze alır. Önemlilik, paydaş anketinde en çok oy alan başlıkların listesi değildir. Etkinin ölçeği, kapsamı, giderilemezliği ve olasılığı; insan hakları etkilerinde şiddetin önceliği; kuruluşun neden olma, katkıda bulunma veya iş ilişkisiyle doğrudan bağlantı biçimi değerlendirilir.

Yeni GRI 102, iklim değişikliği etkisini yönetim yaklaşımı, geçiş planı, azaltım hedefleri, uyum ve adil geçiş boyutlarıyla bütünleştirir. GRI 103 enerji politikası, tüketim ve yoğunluk gibi enerji etkisi verilerini günceller. GHG verisi için kullanılan konsolidasyon, yöntem, faktör ve baz yıl açık olmalıdır. Offset kullanımı brüt emisyon azaltımıyla karıştırılmaz; hedef ilerlemesi ve kredi kullanımı ayrı anlatılır.

Geçişte en kritik kontrol raporun kapsadığı yıl değil yayımlandığı gündür. Örneğin 2026 performansını anlatan rapor 2027 Şubat'ta yayımlanırsa yeni standartların etkinlik hükmü değerlendirilir. Erken uygulama seçilirse açıkça belirtilir ve ilgili standartların birlikte uygulanma koşulları izlenir. GRI 305'in tamamı “yürürlükten kalkıyor” denmez; 305-6 ve 305-7'nin devamı görünür tutulur.

TEMSİLİ örnek§

Bir tekstil şirketi 2026 raporunu 20 Mart 2027'de yayımlayacaktır. Takvim yılı 2026 olsa da yayın tarihi yeni setin etkinlik eşiğini geçtiği için GRI 102/103 planlanır. Şirket kömürden çıkışın istihdam etkisini, tedarikçi enerji kullanımını, brüt Scope 1–3'ü ve hedef ilerlemesini açıklar; hava kirleticileri için GRI 305-7 kontrolünü sürdürür. Bu karar, raporun otomatik “GRI'ye uygun” olduğu anlamına gelmez; Universal Standards koşulları da karşılanmalıdır.

Karar çizimi§

1. 01GRI 302 Energy : GRI 305 Emissions
2. 02GRI 102 Climate Change yayımlandı : GRI 103 Energy yayımlandı
3. 03302 ve 305-1–5 için son normal yayın penceresi
4. 04102 ve 103 etkili : 305-6 ve 305-7 devam

TEMSİLİ · Yöntem ve sınırlar sayfa metninde açıklanır.

Üretim notu: Eşik çizgisi kalın; “yayın tarihi” etiketi başlığın hemen altında; 305-6/7 devam kolu kesintisiz gösterilir. Mobil alternatifi dört satırlı zaman tablosudur.

Ne değildir? Sık hatalar§

GRI yatırımcı odaklı tek önemlilik standardı, hedef doğrulaması veya güvence görüşü değildir. Hatalar yayın tarihi yerine faaliyet yılını kullanmak, yeni GRI 102'yi eski General Disclosures 2016 ile karıştırmak, GRI 305'in tamamını kaldırmak, paydaş anketini tek önemlilik yöntemi saymak ve içerik indeksini kanıtsız uygunluk iddiasına dönüştürmektir.

Beş maddelik karar kontrolü§

• Raporlama dönemi ile kamuya yayın tarihi ayrı kaydedildi mi?
• GRI 3 önemli konu kararı etki kanıtına dayanıyor mu?
• 302/305 ile 102/103 veri noktaları eksiksiz eşlendi mi?
• 305-6 ve 305-7'nin devamı doğru ele alındı mı?
• Kullanılan standartların tam adı, yılı ve erken uygulama seçimi açık mı?

Birincil kaynaklar§

• GRI — Climate Change and Energy Standards projesi (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026
• GRI 102: Climate Change 2025 (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026
• GRI 103: Energy 2025 (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026
• GRI 305: Emissions 2016 (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026