Raporlama ve standartlar

Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA), bir ürün sisteminin hammadde ediniminden üretim, kullanım ve son ömre uzanan potansiyel çevresel etkilerini amaç–kapsam, envanter, etki değerlendirmesi ve yorum aşamalarıyla inceler.

Önemlilik, bütün sürdürülebilirlik konularını tek puanla sıralamak değil, belirli bir raporlama sisteminde hangi bilginin kullanıcı kararı veya hesap verebilirlik için gerekli olduğunu belirlemektir.

ISO 50001:2018, bir kuruluşun enerji yönetim sistemi kurması, uygulaması, sürdürmesi ve sürekli iyileştirmesi için gereklilikler içeren gönüllü uluslararası standarttır.

ISO/DIS 14060, kuruluşların net sıfır stratejisinin, hedeflerinin ve hedeflere ilerleyişinin Paris Anlaşmasıyla uyumlu küresel net sıfıra katkıyla bağdaşmasını ve güvenilir, doğrulanabilir ilerleme göstermesini amaçlayan taslak uluslararası standarttır.

ISO 14064-2:2019, bir sera gazı projesinin emisyon azaltımı veya giderim artışını proje ve baz senaryo kaynak/yutak/rezervuarlarına göre nicelendirme, izleme ve raporlama çerçevesidir.

ISO 14067:2018, bir ürünün tam veya kısmi yaşam döngüsü karbon ayak izini nicelendirmek ve raporlamak için gereklilik ve rehberlik sağlar; ISO 14040 ve ISO 14044 yaşam döngüsü değerlendirmesi ilkeleriyle uyumludur.

ISO 14068-1:2023, kuruluş, ürün, hizmet, bina veya etkinlik gibi bir konu için karbon nötrlüğüne ulaşma ve bunu gösterme sürecini; ayak izini nicelendirme, azaltma, değer zinciri içi giderimleri geliştirme ve kalan ayak izi için denkleştirme hiyerarşisiyle ele alır.

ISO 50100:2026, kuruluşların enerji kaynaklı sera gazı emisyonlarını azaltması için gereklilik ve rehberlik sunan yeni bir uluslararası standarttır.

IFRS S2, iklimle ilgili risk ve fırsatların işletmenin nakit akışlarını, finansmana erişimini veya sermaye maliyetini kısa, orta ve uzun vadede etkileyebilecek önemli bilgilerini yatırımcılara açıklatır.

GRI Standartları kuruluşun ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki en önemli etkilerini açıklamasına yarayan gönüllü etki raporlama sistemidir.

CDP, şirketler ve kamu kuruluşları için iklim, orman, su güvenliği, plastik ve ilgili çevresel bilgileri yıllık bir soru seti üzerinden toplayan açıklama sistemidir.

ISO 14064-1:2018, kuruluş seviyesinde sera gazı emisyon ve giderimlerinin nicelendirilmesi, raporlanması, envanterin tasarlanması, yönetilmesi ve doğrulamaya hazırlanması için gereklilik ve rehberlik sunar.

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, işletmenin sürdürülebilirlikle ve özellikle iklimle ilgili risk ve fırsatlarının nakit akışlarını, finansmana erişimini veya sermaye maliyetini nasıl etkileyebileceğini genel amaçlı finansal rapor kullanıcılarına açıklatır.

CSRD, AB Muhasebe Direktifi içindeki sürdürülebilirlik raporlama yükümlülüğünün hukuki çerçevesidir; ESRS ise raporun içeriğini belirleyen standart setidir.

Science Based Targets initiative (SBTi), şirketlerin sera gazı azaltım hedeflerini iklim bilimiyle uyumlu kriterlere göre kurmasına ve SBTi Services üzerinden doğrulatmasına yarayan gönüllü hedef çerçevesidir.

GHG Protocol, kuruluş ve değer zinciri sera gazı emisyonlarını sınıflandırmak, ölçmek ve raporlamak için en yaygın kullanılan gönüllü muhasebe ailesidir.

Doğrulama, validasyon, güvence ve sertifikasyon aynı “kontrol”ün farklı adları değildir.

GHG Protocol, ISO, SBTi, TSRS/IFRS S2, ESRS, GRI, CDP ve finansman çerçeveleri aynı veriyi kullanabilir; fakat aynı sınır, önemlilik, hesap veya sonucu üretmez.

TCFD, TNFD, VSME, müşteri derecelendirmeleri, ormansızlaşma/ürün kuralları, dijital ürün pasaportu, sürdürülebilir finans sınıflamaları ve gönüllü karbon piyasası girişimleri dekarbonizasyon verisi isteyebilir; fakat GHG envanteri veya net sıfır hedefinin yerine geçmez.

SPK Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi ile KGK'nin TSRS rejimi iki ayrı kaynağa, kapsama ve sonuca sahiptir.

TSRS, ESRS, GRI, SBTi, CDP, GHG Protocol ve ISO aynı soruya cevap vermez.