Dekarbonizasyon projesi bilgi kartı

Kısa cevap§

Proje kartı, “ısı pompası — 5 milyon TL — yüzde 20 azaltım” gibi karşılaştırılamayan fikirleri karar kaydına dönüştürür. Emisyon kaynağı, baz ve proje senaryosu, hizmet veya üretim bazı, azaltım hesabı, teknik kapsam, teknoloji olgunluğu, CAPEX/OPEX, enerji-su- malzeme etkisi, izin/EEYY, altyapı, bağımlılık, sorumlu, takvim ve M&V aynı kartta görünür. Bilinmeyen değer, nokta tahminle gizlenmez; veri ihtiyacı ve karar kapısı olur.

Bu sayfa hangi kararı bitirir?§

Bir teknik fikrin reddedilmesi, izlenmesi, ön fizibiliteye, tam fizibiliteye veya yatırım komitesine taşınması için yeterli karşılaştırılabilir kanıt bulunup bulunmadığını belirler. Kart yatırım onayı değil, bir sonraki inceleme düzeyini ve şartlarını kapatır.

Yedi adımlı sistemdeki yeri§

Ana yeri Seçenekleri değerlendir adımıdır. Kaynak ve baz Ölç; zorunluluk/müşteri etkisi Maruziyeti belirle; hedefe katkı Hedef koy; nakit ve bütçe Finanse et; kilometre taşı Uygula; M&V ve kanıt Kanıtla ve güncelle adımlarına bağlanır.

Girdi → yöntem → çıktı§

Girdi: Kaynak bazlı envanter, proses ve enerji dengesi, ekipman/varlık ömrü, üretim planı, alternatifler, tedarik teklifleri, izin/altyapı, maliyet ve hedef açığı.
Yöntem: Aynı hizmette baz/proje senaryosu; azaltım ve yan etki hesabı; olgunluk ve uygulanabilirlik kapıları; aralıklı finansal ön eleme; bağımlılık/kritik yol; M&V tasarımı.
Çıktı: Sürüm kontrollü proje kartı, güven aralığı, eksik kanıt, önerilen karar ve sonraki teslim.

Dosya nasıl doldurulur?§

Kartın ilk bölümünde proje adı değil, hedeflenen emisyon kaynağı ve hizmet tanımlanır. “Doğal gazı azalt” yerine fırın X'te 900 °C proses ısısı, 2025 üretim bazı gibi bir sınır kullanılır. Baz senaryo, proje olmasa ekipmanın ve faaliyetin nasıl gelişeceğini; proje senaryosu yeni ekipman, verim, enerji taşıyıcısı, devreye giriş ve performansı gösterir. Azaltım baz emisyon − proje emisyonu olarak aynı dönem ve üretim/hizmet seviyesinde hesaplanır. Kaçınılan emisyon veya kredi kullanımı kurumsal azaltım satırına yazılmaz.

Teknik bölümde uygulanabilir sektör/proses, olgunluk kanıtının tarih-coğrafya-kapasite- proses bilgisi, kalite/güvenlik sınırı, duruş ve kabul testi bulunur. Elektrifikasyonda Scope 1 düşüşüyle artan elektrik talebi; biyokütlede kaynak ve sürdürülebilirlik; CCUS'ta yakalama enerjisi, taşıma/depolama ve sorumluluk; dijital projede kalıcı kontrol ve baz modeli ayrı yazılır.

Yan etkiler tek “ESG uygun” kutusu değildir. Enerji, su, hammadde, atık, hava/kirlilik, doğa, iklim uyumu, iş güvenliği ve iş gücü etkileri nitel/nicel kanıtla kaydedilir. EEYY/MET, izin, ürün standardı, şebeke bağlantısı, tedarikçi, bakım duruşu veya ortak altyapı bağımlılığı tarih ve sahibiyle kritik yola girer.

Finans alanı yalnız CAPEX içermez: fiyat yılı, para birimi, reel/nominal esas, proje ömrü, ek OPEX, tasarruf, üretim/gelir etkisi, karbon maliyeti, teşvik, kalıntı değer ve belirsizlik yazılır. İlk kart aralık kullanabilir; yatırım komitesi notuna geçerken kaynak teklif ve varsayım onayı gerekir. Kart, yeni teklif veya baz veri geldiğinde sürüm değiştirir; önceki değer ve karar gerekçesi korunur.

TEMSİLİ örnek§

Bir tekstil tesisi düşük sıcaklıklı yıkama hattı için ısı pompası fikrini kaydeder. Kaynak 80–95 °C buhar yüküdür; baz 2025 üretim ve iklim normalizasyonuyla kurulur. Proje elektrik talebini artırdığı için Scope 1 düşüşü ve location/market-based Scope 2 sonuçları ayrı gösterilir. Şebeke kapasite artışı 2029'dan önce mümkün değilse proje kötü değil, altyapıya bağlı durumundadır; atık ısı ve talep azaltımı öncül proje yapılır. Sayılar temsili olduğundan gerçek teknoloji performansı veya yatırım sonucu değildir.

Karar çizimi§

bir sonraki inceleme kararına ilerler.

İndirme ve sürüm§

RS-005 · v1.0 · LOCAL — XLSX şablonunu indir. Giriş, hesap ve karar hücreleri ayrılır; temsili örnek gerçek kayıtla karışmaz.

Ne değildir? Sık hatalar§

• Teknoloji adı ve satıcı teklifinden ibaret fikir listesi değildir.
• Evrensel azaltım yüzdesi veya genel sektör maliyeti kullanmaz.
• Kredi veya kaçınılan emisyonu tesis azaltımı gibi yazmaz.
• Negatif MACC'yi otomatik yatırım onayı saymaz.
• Kartın doldurulması fizibilite, izin veya güvence sonucu değildir.

Beş maddelik karar kontrolü§

• Kaynak, sınır, aynı hizmette baz ve proje senaryosu açık.
• Azaltım, yan etkiler ve belirsizlik çift sayım olmadan gösterildi.
• Olgunluk kanıtı ile saha/izin/altyapı bağımlılığı tarihli.
• Finans künyesi, sorumlu, takvim ve karar kapısı tamamlandı.
• M&V yöntemi ve kartın kanıtlamadığı sonuç kaydedildi.

Birincil kaynaklar§

• ISO 14064-2:2019 (yeni sekmede açılır) — erişim 28.08.2026.
• GHG Protocol Project Protocol (yeni sekmede açılır) — erişim 28.08.2026.