1. TSRS 1 ve TSRS 2: rapor değil, karar bağlantısı kuran açıklama sistemi

Kısa cevap§

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, işletmenin sürdürülebilirlikle ve özellikle iklimle ilgili risk ve fırsatlarının nakit akışlarını, finansmana erişimini veya sermaye maliyetini nasıl etkileyebileceğini genel amaçlı finansal rapor kullanıcılarına açıklatır. TSRS 1 genel mimariyi; TSRS 2 iklim açıklamalarını kurar. Kapsamdaki işletmeler için zorunludur, kapsam dışındakiler gönüllü uygulayabilir. TSRS bir “yeşil şirket” sertifikası, çift önemlilik standardı veya otomatik net sıfır yükümlülüğü değildir. Sağlam uygulama; finansal tablolarla aynı raporlama işletmesini, bağlantılı yönetişim–strateji–risk–metrik/hedef açıklamalarını ve izlenebilir sera gazı verisini gerektirir.

Künye, statü ve uzman incelemesi§

Önceki fark ve güncelleme tetikleyicisi: 2026 değişikliği belirli sera gazı ölçüm yöntemi istisnası ile Kapsam 3 Kategori 15/finanse edilen emisyon açıklamalarına hedefli düzenlemeler getirir. KGK'nin kapsam kararları, Resmî Gazete'deki TSRS değişiklikleri ve IFRS S1/S2 bağlantılı uyarlamalar bu sayfanın yeniden incelenmesini tetikler.

Bu sayfa hangi kararı bitirir?§

Önce “Şirket TSRS kapsamına giriyor mu?” sorusunu güncel KGK kararıyla yanıtlayın; sonra iklim risk/fırsatlarının finansal beklentileri etkileyip etkilemediğini, hangi veri ve varsayımla açıklanacağını belirleyin. Kapsam testi ile içerik önemliliği aynı test değildir.

Yedi adımlı sistemdeki yeri§

1. Raporlayan işletmeyi ve konsolidasyon çevresini finansal tablolarla eşleyin.
2. Güncel KGK kapsam kararını; kuruluş türü, eşikler, ardışık dönem ve özel kapsam hükümleriyle uygulayın.
3. İklim risk ve fırsatlarını kısa, orta ve uzun vadelerde belirleyin.
4. Her konuyu nakit akışı, finansmana erişim veya sermaye maliyeti bağlantısıyla önemlilik süzgecinden geçirin.
5. Yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrik ve hedef açıklamalarını tek kanıt zincirine bağlayın.
6. Kapsam 1–2–3 verisini yöntem, sınır, faktör, tahmin, karşılaştırma ve değişiklik kayıtlarıyla kapatın.
7. Finansal tablolarla bağlantıyı, yönetim onayını ve güvence dosyasını rapor yayımlanmadan önce sınayın.

Girdi → yöntem → çıktı§

Uygulama açıklaması§

TSRS 1, yalnızca bir içerik listesi değildir. Bilginin önemli, gerçeğe uygun, karşılaştırılabilir, doğrulanabilir, zamanında ve anlaşılabilir olmasını; sürdürülebilirlikle ilgili açıklamaların finansal raporun geri kalanıyla bağlantısını ister. Raporlama işletmesi finansal tablolarla aynı olmalı; değer zinciri bilgisi ise risk veya fırsatı açıklamak için gerektiği ölçüde bu çevreye eklenmelidir. “Grup emisyonu” ile “raporlayan işletme” örtüşmüyorsa sınır farkı açıkça köprülenir.

TSRS 2, iklim başlığını dört çekirdek alanda işler: yönetişimde gözetim ve yönetimin rolü; stratejide risk/fırsat, iş modeli, değer zinciri, kararlar, finansal etkiler ve dayanıklılık; risk yönetiminde belirleme, değerlendirme, önceliklendirme ve izleme; metrik ve hedeflerde sektörler arası ile sektör bazlı ölçüler. Bir geçiş planı varsa planın temel varsayımları, kaynak bağımlılıkları ve ilerlemesi açıklanır. Standart her işletmeye plan kurma emri vermek yerine, planla ilgili maddi bilgiyi görünür kılar.

Sera gazı verisi rapor metninin sonunda eklenen bağımsız bir tablo değildir. Organizasyonel sınır, ortak girişimler, değer zinciri, emisyon faktörü sürümü, tahmin hiyerarşisi ve baz yıl değişiklikleri finansal risk anlatısıyla tutarlı olmalıdır. İç karbon fiyatı kullanılıyorsa nerede ve nasıl kullanıldığı; hedef varsa hedefin birimi, baz yılı, kapsadığı emisyonlar ve üçüncü taraf doğrulaması ayrı yazılır. Sektör bazlı rehberlik ek hüküm yaratmaz; sektör riski ve metriğini belirlemeye yardımcı olur.

TEMSİLİ örnek§

Bir çimento grubu, ETS maliyetini önemli geçiş riski olarak belirler. Tesis üretimi, klinker oranı, yakıt karışımı ve EUA fiyat senaryosunu finansal planla eşler. “2030'da emisyon azalacak” demek yerine, planlanan fırın yatırımlarını, CAPEX zamanını, mutlak ve yoğunluk hedefini, finansman varsayımını ve gecikme halinde oluşabilecek marj etkisini açıklar. Bu örnek TSRS uyumu kanıtlamaz; karar bağlantısının nasıl kurulacağını gösterir.

Karar çizimi§

Üretim notu: Karar düğümü baklava; veri akışı düz çizgi; “hayır” kolu gri ve kesik; bağlantı yalnız renkle değil etiketle gösterilir. Mobilde tek sütun, SVG başlığı ve metin alternatifi zorunludur.

Ne değildir? Sık hatalar§

TSRS, emisyon azaltım projesini onaylamaz, ürün ayak izi üretmez ve “TSRS sertifikalı şirket” iddiası yaratmaz. En sık hatalar kapsam kararını yalnız eşik tablosuyla vermek, finansal önemliliği çevresel etkiyle karıştırmak, finansal tablolarla farklı konsolidasyon kullanmak, Kapsam 3 tahminlerini kanıtsız sunmak ve hedefi geçiş planı sanmaktır.

Beş maddelik karar kontrolü§

• KGK'nin güncel kapsam ve çıkış koşulları kuruluş bazında belgeli mi?
• Raporlayan işletme ve raporlama dönemi finansal tablolarla aynı mı?
• Her maddi risk/fırsatın finansal karar bağlantısı açık mı?
• Emisyon, hedef ve senaryo verisinin yöntem–sahip–kanıt izi var mı?
• 2026 değişikliği için 2027 uygulama/erken uygulama kararı açıklanmış mı?

Birincil kaynaklar§

• KGK — TSRS 1 ve TSRS 2 (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026
• KGK — TSRS yasal düzenlemeleri ve güncel kapsam kararları (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026
• Resmî Gazete, 28.07.2026 / 33323 (yeni sekmede açılır) — erişim: 28.08.2026