MACC ve proje bağımlılığı çalışma kitabı
Bu sayfada
Karşılaştırılabilir proje setinde hangi projelerin ekonomik görünüm, azaltım katkısı ve bağımlılık bakımından portföy optimizasyonuna taşınacağını belirler. Eğri tek başına yatırım veya reddetme kararı vermez.
Kısa cevap§
MACC çalışma kitabı, seçeneklerin yıllık azaltım potansiyelini ve marjinal azaltım
maliyetini ortak bir fiyat yılı ve sınırda karşılaştırır. Sütun genişliği tCO₂e,
yükseklik para/tCO₂e değeridir. Fakat maliyet sırası uygulama sırası değildir: proje
bağımlılığı, ortak şebeke/altyapı, duruş, izin, bütçe ve hedef yılı ayrı katmanda
gösterilir. Kitap, aynı enerji tasarrufunu iki projede saymayı ve gerçek karbon maliyetiyle
gölge fiyatı üst üste bindirmeyi engellemek için baz/proje ve yöntem künyesi ister.
Bu sayfa hangi kararı bitirir?§
Karşılaştırılabilir proje setinde hangi projelerin ekonomik görünüm, azaltım katkısı ve bağımlılık bakımından portföy optimizasyonuna taşınacağını belirler. Eğri tek başına yatırım veya reddetme kararı vermez.
Yedi adımlı sistemdeki yeri§
Kaynak/baz verisi Ölç, karbon fiyatı ve yükümlülük Maruziyeti belirle, hedef açığı Hedef koy, proje kartları Seçenekleri değerlendir, MACC ve sermaye katmanı Finanse et, bağımlılık/kritik yol Uygula, gerçekleşen azaltım ve maliyet Kanıtla ve güncelle adımlarına bağlanır.
Girdi → yöntem → çıktı§
Girdi: Onaylı proje kartları, aynı hizmette baz/proje emisyonu, CAPEX/OPEX/tasarruf,
fiyat yılı, iskonto, ömür, üretim, karbon fiyatı, bağımlılık ve en erken devreye giriş.
Yöntem: Nakit ve emisyon farkını dönemsel modelle; çift sayımı temizle; MAC hesapla;
potansiyel genişlikli sütun çiz; güven aralığı, bağımlılık ağı ve sermaye tavanını ekle.
Çıktı: MACC, proje yöntem künyeleri, bağımlılık/kritik yol, senaryo tablosu ve
portföy inceleme listesi.
Çalışma kitabı mimarisi§
Ayarlar sekmesinde para birimi, fiyat yılı, reel/nominal esas, iskonto oranı, hedef
yılı, proje ömrü, üretim bazı, karbon sınırı, fiyat senaryoları ve inceleme tarihi vardır.
Projeler sekmesi proje kimliği, sahip, baz/proje emisyonu, yıllık azaltım, CAPEX,
OPEX, enerji/malzeme farkı, gelir, teşvik, kalıntı değer, belirsizlik ve kaynak kanıtını
tutar. Bağımlılıklar öncül/ardıl proje, ortak altyapı, izin, duruş ve en erken tarihi;
MACC sıralı grafiği; Portföy seçilen projelerin yıllık ton, nakit ve sermaye sonucunu;
Kontroller birim, çift sayım ve formül testini gösterir.
MAC hesabı tanımlı yöntemle uygulanır: iskonto edilmiş ek maliyetlerden enerji, malzeme ve kanıtlı diğer faydalar çıkarılır; aynı dönem azaltımına bölünür. Fiziksel tonların iskonto edilip edilmediği açıkça seçilir ve bütün projelerde tutarlı olur. Karbon bedeli gerçek ETS/CBAM nakit etkisi olarak modele alınmışsa gölge fiyat faydası aynı satırda ikinci kez sayılmaz. Proje ömrü sonunda normal yenileme ve kalıntı değer adil biçimde baz/proje senaryosuna dağıtılır.
Etkileşim kritik kontroldür. İzolasyon ısı talebini düşürüyorsa sonraki kazan/ısı pompası potansiyeli yeni talebe göre hesaplanır. Yenilenebilir elektrik projesi elektrifikasyonun Scope 2 sonucunu etkiliyorsa iki proje bağımsız sütun gibi tam potansiyelle toplanmaz; paket senaryosu veya sıralı hesap kurulur. Bağımlılık ağı, ucuz ama şebeke bağlantısı bekleyen projeyi uygulama planında yanlışlıkla öne koymayı önler.
Kitap yatırım komitesi öncesi finans ve teknik ekip tarafından birlikte güncellenir; yıllık plan kapanışında gerçekleşen maliyet/azaltım karşılaştırılır. Satıcı teklifi, fiyat yılı veya üretim planı değiştiğinde proje sürümü yenilenir; eski eğri arşivlenir.
TEMSİLİ örnek§
Beş proje için negatif maliyetli kaçak onarımı ve motor optimizasyonu, pozitif maliyetli ısı pompası, hammadde dönüşümü ve CCUS seçeneği hesaplansın. Isı pompası 2029 şebeke bağlantısına, CCUS 2035 taşıma/depolama ağına bağlıdır. MACC maliyet sırasını doğru çizer; portföy rayı 2030 hedefi için yalnız zamanında devreye girebilen tonları sayar. Bu sayılar ve sıra gerçek teknoloji maliyeti değildir.
Karar çizimi§
Sıra maliyet sırasıdır; bağımlılık ve en erken yıl uygulama sırasını geçersiz kılabilir. TEMSİLİ · 2026 TRY · Scope 1+2.
Grafik üretimi: Alt panelde genişliği azaltım potansiyeli, yüksekliği reel para/tCO₂e
olan MACC; üst panelde aynı proje sırasına hizalı öncül, şebeke, izin, duruş,
en erken yıl işaretleri. Negatif/pozitif maliyet renk yanında eksen ve tarama ile
ayrılır. Veri tablosu klavye ve yazdırmada zorunludur.
İndirme ve sürüm§
RS-009 · v1.0 · LOCAL —
XLSX çalışma kitabını indir.
Ne değildir? Sık hatalar§
- MACC sütunlarını eşit genişlikte proje puanına çevirmek hatadır.
- Negatif maliyet otomatik uygulanabilirlik veya sıfır CAPEX değildir.
- Ekonomik sıralama uygulama/kritik yol sırası değildir.
- Etkileşen proje tonlarını tam değerle toplamak çift sayımdır.
- Tek senaryo veya isimsiz iskonto oranı yatırım kanıtı değildir.
Beş maddelik karar kontrolü§
- On yöntem künye alanı ve baz/proje senaryosu bütün projelerde ortak.
- Sütun genişliği potansiyel, yüksekliği birim maliyet ve birimler görünür.
- Etkileşim ve çift sayım pakete/sıralı hesaba göre temizlendi.
- Bağımlılık, en erken yıl, sermaye tavanı ve hedef açığı ayrı gösterildi.
- Belirsizlik, kaynak, son inceleme ve portföye taşıma kararı kaydedildi.
Birincil kaynaklar§
- GHG Protocol Project Protocol (yeni sekmede açılır) — erişim 28.08.2026.
- ISO 14064-2:2019 (yeni sekmede açılır) — erişim 28.08.2026.